ساخت بازی، از ایده تا بازی قابل اجرا در چند دقیقه

ساخت بازی چیست و چرا دیگر به برنامه‌نویسی نیاز ندارد؟

ساخت بازی تا چند سال پیش یعنی ماه‌ها یادگیری یونیتی یا آنریل، زبان برنامه‌نویسی، مدل‌سازی سه‌بعدی و طراحی صدا. امروز با هوش مصنوعی، ساخت بازی به یک گفت‌وگو تبدیل شده است: تو به فارسی می‌گویی چه بازی‌ای می‌خواهی و سیستم طرح، کد، مدل سه‌بعدی، تصویر و صدا را آماده می‌کند، بازی را تست می‌کند و همان‌جا در مرورگر تحویل می‌دهد. دفورا اولین پلتفرم ایرانی است که این کار را به فارسی و با خروجی واقعی انجام می‌دهد.

مراحل ساخت بازی در دفورا

۱) ایده‌ات را در یک یا چند جمله بنویس یا از دستیار ایده کمک بگیر تا سؤال بپرسد و توضیح حرفه‌ای بسازد. ۲) دوبعدی یا سه‌بعدی را انتخاب کن. ۳) ساخت را زنده تماشا کن: طرح، کد، دانلود مدل‌ها، تست خودکار، نگاه دوم برای کیفیت. ۴) بازی کن و با گفت‌وگو تغییرش بده: «سخت‌ترش کن»، «یک باس اضافه کن»، «رنگ‌ها را شبانه کن». ۵) لینک بازی را بفرست، در جدول رکورد رقابت کن، یا فایل نصبی اندروید بگیر.

چه نوع بازی‌هایی می‌شود ساخت؟

بازی‌های دوبعدی: پلتفرمر، مار، فلپی، پازل، تیراندازی از بالا، کارتی، داستان تعاملی. بازی‌های سه‌بعدی: دوندهٔ بی‌پایان، مسابقهٔ ماشین، تیراندازی اول‌شخص، دفاع از قلعه، ماجراجویی، شهرسازی. برای هر ژانر الگوهای آماده هست و مدل‌های سه‌بعدی واقعی از کتابخانه‌های آزاد دانلود می‌شود، پس نتیجه شبیه بازی‌های واقعی موبایل است.

ساخت بازی برای موبایل، اندروید و وب

هر بازی‌ای که می‌سازی از اول برای گوشی طراحی می‌شود: کنترل لمسی، چیدمان عمودی، کیفیت گرافیک تطبیقی و ۶۰ فریم بر ثانیه روی گوشی‌های میان‌رده. همان بازی روی کامپیوتر با کیبورد اجرا می‌شود، با یک لینک به اشتراک گذاشته می‌شود و با یک کلیک فایل نصبی اندروید (APK) از آن ساخته می‌شود تا بدون اینترنت روی گوشی نصب و بازی شود.

نمونه پرامپت‌هایی برای شروع ساخت بازی در دفورا

بهترین راه یادگیری، امتحان‌کردن یک پرامپت واقعی است. مثلاً می‌توانید در چت دفورا بنویسید: «یک بازی پلتفرمر سه‌بعدی بساز که شخصیت اصلی یک روباه است، باید سکه‌ها را جمع کند، از تله‌های چوبی رد شود و در پایان مرحله به قلعه برسد.» هوش مصنوعی همین یک جمله را به کد، صحنه، مدل و صدا تبدیل می‌کند و بازی را تست می‌کند تا اجرا شود.

برای بازی‌های موبایلی می‌توانید پرامپت را ساده‌تر و لمسی‌تر بنویسید: «یک بازی ریتم‌محور بساز که با ضربه‌زدن روی صفحه امتیاز می‌گیرد و هر ده امتیاز سرعت بازی بیشتر می‌شود.» دفورا خودش مدل‌های سه‌بعدی رایگان از Poly Haven، Kenney و Sketchfab را انتخاب می‌کند و تصاویر و صداهای مناسب را می‌سازد؛ شما فقط ایده را توصیف می‌کنید.

هرچه توصیف دقیق‌تر باشد، خروجی نزدیک‌تر به ذهن شما خواهد بود؛ رنگ، فضا، هدف بازی و نوع کنترل را مشخص کنید. اگر نتیجه اول کامل نبود، نگران نباشید؛ همان‌جا در چت بگویید چه چیزی تغییر کند و دفورا با ویرایش، بازی را اصلاح می‌کند.

اشتباهات رایج در ساخت بازی با هوش مصنوعی و راه پیشگیری

رایج‌ترین اشتباه، نوشتن پرامپت خیلی کلی مثل «یک بازی خوب بساز» است. بدون مشخص‌کردن نوع بازی، هدف بازیکن و سبک تصویری، خروجی ممکن است با تصور شما فاصله داشته باشد. بهتر است ژانر (پلتفرمر، ماجراجویی، پازل)، شخصیت اصلی و شرط برد یا باخت را از همان ابتدا بنویسید.

اشتباه دوم، تلاش برای ساخت همه‌چیز در یک مرحله است. به‌جای یک پرامپت طولانی و شلوغ، بهتر است با یک نسخه ساده شروع کنید و بعد با ویرایش‌های پی‌درپی جزئیات را اضافه کنید؛ مثلاً اول حرکت شخصیت، بعد سکه‌ها، بعد دشمن‌ها. این روش هم برای ساخت بازی دقیق‌تر است و هم سهمیه روزانه را بهینه‌تر مصرف می‌کند.

اشتباه سوم، نادیده‌گرفتن تست روی موبایل است. چون بازی هم روی گوشی و هم دسکتاپ اجرا می‌شود، بعد از هر تغییر بزرگ لینک را روی گوشی هم باز کنید تا از تجربه لمسی مطمئن شوید.

مقایسه دفورا با Unity، Unreal، Construct و Scratch

Unity و Unreal Engine ابزارهای حرفه‌ای هستند که به نصب نرم‌افزار سنگین، یادگیری زبان برنامه‌نویسی و ماه‌ها تمرین نیاز دارند؛ مناسب استودیوهای بازی‌سازی حرفه‌ای‌اند نه شروع سریع. Construct و Scratch کدنویسی را با بلوک‌های بصری ساده‌تر کرده‌اند، اما باز هم باید منطق بازی را خودتان بچینید و مدل و صدا را جداگانه پیدا کنید.

در دفورا، ساخت بازی با هوش مصنوعی جایگزین همه این مراحل می‌شود؛ کافی است بازی را با کلمات فارسی توصیف کنید تا کد، مدل سه‌بعدی، تصویر و صدا به‌طور خودکار آماده و تست شود. این یعنی از ایده تا بازی قابل‌اجرا در مرورگر، بدون نصب و بدون یک خط کد.

انتخاب درست به هدف شما بستگی دارد: اگر می‌خواهید بازی سه‌بعدی حرفه‌ای و بزرگ با گرافیک سینمایی بسازید، Unity و Unreal همچنان گزینه‌های تخصصی‌اند. اما برای ساخت بازی آنلاین سریع، تست ایده یا آموزش بدون نیاز به دانش فنی، دفورا سریع‌تر و ساده‌تر جواب می‌دهد.

از دفورا چه انتظاری باید داشت؟

دفورا برای ساخت بازی‌های وب‌محور سریع طراحی شده، نه برای رقابت با بازی‌های عظیم استودیویی. بازی‌های خروجی معمولاً کوتاه، سبک و مناسب تجربه‌های آنی هستند؛ برای پروتوتایپ‌سازی، آموزش، سرگرمی و اشتراک‌گذاری با دوستان عالی‌اند، اما جایگزین بازی‌های چندساعته و پیچیده کنسولی نیستند.

چون هوش مصنوعی مدل و صدا را به‌صورت خودکار انتخاب می‌کند، ممکن است در بازی اول دقیقاً همان چیزی نباشد که در ذهن دارید. این طبیعی است؛ با ویرایش‌های بعدی در چت می‌توانید جزئیات را نزدیک‌تر به تصور خود کنید. صبر و تکرار پرامپت، بخش عادی فرایند بازی سازی با هوش مصنوعی است.

نتیجه نهایی یک بازی واقعی و قابل‌بازی است که همان‌لحظه در مرورگر اجرا می‌شود، بدون نیاز به نصب یا دانلود فایل سنگین، و می‌توانید بلافاصله لینکش را برای دیگران بفرستید.

ویرایش بازی با چت و ریمیکس توسط دیگران

بعد از ساخت بازی، کار تمام نمی‌شود. می‌توانید در همان چت بنویسید «سرعت دشمن‌ها را بیشتر کن» یا «رنگ آسمان را غروبی کن» و دفورا بازی را دوباره می‌سازد بدون این‌که چیزی را از صفر شروع کنید. پلن رایگان روزانه ۳ ساخت و ۱۰ ویرایش می‌دهد که برای اکثر پروژه‌های شخصی کافی است.

یکی از ویژگی‌های جذاب دفورا امکان ریمیکس‌کردن بازی دیگران است؛ یعنی می‌توانید بازی کسی دیگر را باز کنید، آن را کپی کنید و با ایده‌های خودتان تغییرش دهید. این قابلیت برای یادگیری بازی سازی از روی نمونه‌های واقعی و همچنین برای کارهای گروهی و کلاسی بسیار کاربردی است.

اگر پروژه‌تان جدی‌تر است، پلن Pro با ۱۵ ساخت و ۴۵ ویرایش در روز، فضای بیشتری برای آزمون‌وخطا و اصلاح تدریجی بازی فراهم می‌کند.

اشتراک‌گذاری با لینک، رتبه‌بندی امتیاز و چت انجمن

هر بازی ساخته‌شده در دفورا یک لینک مستقیم دارد که می‌توانید در تلگرام، اینستاگرام یا هر جای دیگری بفرستید؛ گیرنده بدون نصب چیزی، همان لحظه در مرورگر گوشی یا کامپیوترش بازی می‌کند. این ساده‌ترین راه انتشار بازی بدون کدنویسی و بدون نیاز به فروشگاه اپلیکیشن است.

بسیاری از بازی‌های دفورا سیستم رتبه‌بندی امتیاز دارند، یعنی بازیکنان می‌توانند امتیازشان را با دوستان مقایسه کنند و رقابت کوچکی شکل بگیرد. این ویژگی به‌خصوص برای بازی‌های کلاسی یا مسابقه‌های دوستانه انگیزه بیشتری ایجاد می‌کند.

علاوه بر این، چت انجمن دفورا جایی است که سازندگان بازی می‌توانند ایده‌ها، بازی‌های ساخته‌شده و تجربه‌هایشان را با یکدیگر به اشتراک بگذارند و از پرامپت‌های موفق دیگران الهام بگیرند.

هزینه ساخت بازی در دفورا: پلن رایگان و Pro

شروع ساخت بازی در دفورا رایگان است. پلن رایگان روزانه ۳ ساخت و ۱۰ ویرایش در اختیار شما می‌گذارد که برای امتحان‌کردن ایده‌های مختلف، یادگیری و پروژه‌های کوچک کافی است و نیازی به کارت بانکی یا پرداخت اولیه ندارد.

اگر مرتب بازی می‌سازید یا روی چند پروژه هم‌زمان کار می‌کنید، پلن Pro با ۱۵ ساخت و ۴۵ ویرایش روزانه، فضای بیشتری برای امتحان و اصلاح فراهم می‌کند. هزینه این پلن ۷۵٬۰۰۰ تومان در ماه است و به ریال پرداخت می‌شود.

برای تصمیم‌گیری بین این دو پلن، به تعداد پروژه‌هایی که در هفته می‌سازید فکر کنید؛ اگر بیشتر در حد امتحان و سرگرمی است، پلن رایگان کافی است، اما برای ساخت بازی مداوم یا کار روی چند بازی موازی، پلن Pro زمان بیشتری برای کامل‌کردن هر پروژه می‌دهد.

ساخت بازی برای کودکان و نوجوانان؛ راهنمای معلمان

چون در دفورا نیازی به یادگیری کد یا نصب نرم‌افزار نیست، بچه‌ها و نوجوانان می‌توانند فقط با نوشتن ایده‌شان به فارسی، بازی واقعی بسازند. این تجربه به آن‌ها تفکر خلاق، طراحی مرحله و منطق بازی را یاد می‌دهد، بدون سد زبان برنامه‌نویسی.

معلمان می‌توانند از دفورا برای کارگاه‌های عملی استفاده کنند؛ مثلاً از دانش‌آموزان بخواهند یک بازی درباره یک موضوع درسی بسازند و لینکش را با کلاس به اشتراک بگذارند. سیستم رتبه‌بندی امتیاز و امکان ریمیکس‌کردن بازی همکلاسی‌ها، رقابت سالم و یادگیری از روی نمونه واقعی را تشویق می‌کند.

برای شروع، بهتر است اول با یک پرامپت ساده مثل «یک بازی جمع‌کردن میوه» تمرین کنند و بعد به بازی‌های پیچیده‌تر بروند؛ همین روند تدریجی، بازی سازی را برای سنین مختلف قابل‌فهم و لذت‌بخش می‌کند.

نمونه بازی‌هایی که با دفورا ساخته شده