ساخت بازی آنلاین بدون برنامه‌نویسی: راهنمای گام‌به‌گام

تا چند سال پیش اگر کسی می‌خواست بازی بسازد، باید ماه‌ها زبان برنامه‌نویسی یاد می‌گرفت و با موتورهای پیچیده کلنجار می‌رفت. امروز ماجرا فرق کرده. با ابزارهای جدید، ساخت بازی دیگر مخصوص برنامه‌نویس‌ها نیست و هر کسی با یک ایده‌ی ساده می‌تواند بازی‌اش را در چند دقیقه بسازد و با دیگران به اشتراک بگذارد.

چرا ساخت بازی بدون کدنویسی این‌روزها جذاب شده؟

دلیل اصلی، سرعت است. کسی که تازه وارد دنیای بازی سازی شده، معمولاً دنبال آزمایش سریع ایده‌هاست، نه یادگیری چند ماهه‌ی سینتکس یک زبان. ابزارهای ساخت بازی بدون کدنویسی این فاصله را از بین برده‌اند؛ کافی است بدانید چه بازی‌ای می‌خواهید و بقیه‌ی کار را رابط بصری یا هوش مصنوعی انجام می‌دهد.

دلیل دوم، دسترسی است. خیلی از علاقه‌مندان ایرانی به بازی‌سازی، کامپیوتر قدرتمند یا حتی دسکتاپ ندارند و فقط با گوشی کار می‌کنند. ابزارهایی که در مرورگر اجرا می‌شوند و نیاز به نصب چیزی ندارند، این محدودیت را هم برطرف کرده‌اند.

روش‌های رایج ساخت بازی و مقایسه آن‌ها

پیش از انتخاب مسیر، خوب است بدانید چه گزینه‌هایی روی میز است.

موتورهای بازی‌سازی سنتی

موتورهایی مثل Unity یا Unreal قدرتمندند اما منحنی یادگیری بالایی دارند. باید نصب سنگین انجام دهید، با C# یا Blueprint کار کنید و برای هر مدل و صدا وقت زیادی بگذارید. این مسیر برای کسی که می‌خواهد بازی حرفه‌ای و بزرگ بسازد مناسب است، نه برای آزمایش سریع یک ایده.

ابزارهای بدون کد (No-Code)

ابزارهای بدون کد رابط کشیدن‌وگذاشتن دارند؛ یعنی به‌جای نوشتن کد، بلوک‌های آماده را کنار هم می‌چینید. سریع‌تر از موتورهای سنتی‌اند اما هنوز باید منطق بازی را خودتان طراحی کنید، مدل‌ها و صداها را پیدا کنید و همه‌چیز را دستی وصل کنید.

ساخت بازی با هوش مصنوعی

جدیدترین و سریع‌ترین مسیر، ساخت بازی با هوش مصنوعی است. در این روش شما فقط بازی را با زبان فارسی توضیح می‌دهید و هوش مصنوعی کد را می‌نویسد، مدل‌های سه‌بعدی مناسب پیدا می‌کند، تصویر و صدا تولید می‌کند و در نهایت بازی را تست می‌کند. دفورا (defora.cloud) دقیقاً همین کار را انجام می‌دهد: شما در چت توضیح می‌دهید «یک بازی پرش سه‌بعدی با شخصیت رباتی بساز»، و دفورا مدل‌های رایگان از Poly Haven، Kenney و Sketchfab پیدا می‌کند، تصاویر و صداهای لازم را تولید می‌کند و بازی نهایی مستقیم در مرورگر روی گوشی و کامپیوتر اجرا می‌شود، بدون نصب هیچ برنامه‌ای. برای آشنایی بیشتر با این روش می‌توانید صفحه‌ی ساخت بازی با هوش مصنوعی را ببینید.

قدم به قدم: ساخت بازی آنلاین با هوش مصنوعی

فرض کنید می‌خواهید اولین بازی خود را بسازید. مسیر معمولی این‌طور است:

1. ایده را ساده و مشخص بنویسید. مثلاً «بازی دوندگی بی‌پایان با سکه‌های طلایی و موانع سنگی در محیط بیابان».
2. ایده را در چت توضیح دهید. در ابزارهایی مثل دفورا، همین یک پیام فارسی کافی است تا اولین نسخه‌ی بازی ساخته شود.
3. بازی ساخته‌شده را تست کنید. چون همه‌چیز در مرورگر اجرا می‌شود، همان لحظه می‌توانید بازی کنید و ایراد یا کمبود را پیدا کنید.
4. با چت، تغییرات را بخواهید. مثلاً «سرعت بازی را کمتر کن» یا «رنگ آسمان را غروب کن». این ویرایش‌ها هم با همان چت انجام می‌شوند، بدون باز کردن هیچ کد.
5. بازی را با لینک به اشتراک بگذارید. دوستان‌تان می‌توانند بدون نصب چیزی، فقط با باز کردن لینک بازی کنند.
6. اجازه‌ی ریمیکس بدهید. دیگران می‌توانند نسخه‌ی خودشان را از روی بازی شما بسازند و تغییر دهند.

این مسیر ساده باعث می‌شود بازی سازی آنلاین از یک کار تخصصی به یک سرگرمی خلاقانه تبدیل شود.

ساخت بازی موبایل و اجرای بدون نصب

یکی از دغدغه‌های اصلی سازندگان تازه‌کار این است که بازی‌شان روی گوشی هم درست کار کند. در ساخت بازی موبایل به روش سنتی، باید نسخه‌های جداگانه برای اندروید و iOS بسازید و در فروشگاه‌ها منتشر کنید؛ فرآیندی زمان‌بر و پرهزینه.

در مقابل، بازی‌هایی که در دفورا ساخته می‌شوند مستقیم در مرورگر گوشی اجرا می‌شوند. یعنی همان لینکی که برای دسکتاپ کار می‌کند، روی گوشی هم باز می‌شود و بازی بدون کم و کاست اجرا می‌شود. برای جزئیات بیشتر در این زمینه، صفحه‌ی ساخت بازی موبایل توضیحات کامل‌تری دارد.

مثال عملی: از ایده تا بازی قابل‌بازی

برای این‌که مسیر ملموس‌تر شود، یک مثال واقعی را مرور می‌کنیم:

فرض کنید ایده‌ی شما «یک بازی پازل سه‌بعدی است که در آن باید مکعب‌های رنگی را در جای درست بچینید». در چت می‌نویسید: «یک بازی پازل با مکعب‌های رنگی سه‌بعدی بساز که با کلیک جابه‌جا شوند و وقتی همه در جای درست قرار گرفتند صدای پیروزی پخش شود».

هوش مصنوعی کد لازم برای فیزیک و حرکت مکعب‌ها را می‌نویسد، مدل‌های سه‌بعدی مکعب را از منابع رایگان پیدا می‌کند، یک صدای پیروزی مناسب انتخاب می‌کند و بازی را تست می‌کند تا مطمئن شود همه‌چیز کار می‌کند. شما در همان لحظه بازی را امتحان می‌کنید و اگر رنگ‌ها را دوست نداشتید، فقط می‌نویسید «رنگ‌ها را روشن‌تر کن». این چرخه‌ی سریعِ ساخت-تست-ویرایش، تفاوت اصلی روش هوش مصنوعی با روش‌های سنتی است.

اگر می‌خواهید قبل از شروع، نمونه‌های ساخته‌شده توسط دیگران را ببینید، بخش games دفورا مجموعه‌ای از بازی‌های عمومی را نشان می‌دهد که می‌توانید بازی کنید یا ریمیکس کنید.

اشتباهات رایج مبتدیان در بازی‌سازی

قبل از شروع، بد نیست چند اشتباه رایج را بشناسید تا وقت کمتری تلف کنید:

• ایده‌ی خیلی پیچیده برای شروع انتخاب کردن. بهتر است اول یک مکانیزم ساده بسازید و بعد آن را گسترش دهید.
• توضیح مبهم دادن. هرچه توضیح شما دقیق‌تر باشد (نوع محیط، رنگ، تعداد موانع)، نتیجه به خواسته‌ی شما نزدیک‌تر است.
• رها کردن بازی بعد از اولین نسخه. بازی‌های خوب معمولاً بعد از چند بار ویرایش و تست به شکل نهایی می‌رسند.
• نادیده گرفتن بازخورد بازی‌کنندگان. اگر بازی‌تان را به اشتراک گذاشتید، به نظرات توجه کنید و بر اساس آن ویرایش کنید.

برای آشنایی با اصول کلی‌تر ساخت بازی بدون کد، صفحه‌ی ساخت بازی بدون کدنویسی راهنمای خوبی است.

هزینه و برنامه‌ی استفاده

اگر می‌خواهید مسیر هوش مصنوعی را امتحان کنید، دفورا یک پلن رایگان دارد که روزانه سه بار ساخت بازی و ده بار ویرایش را اجازه می‌دهد؛ برای شروع و آزمایش ایده‌ها کافی است. اگر بیشتر بسازید و ویرایش کنید، پلن Pro با پانزده بار ساخت و چهل‌وپنج بار ویرایش در روز، با هزینه‌ی هفتادوپنج هزار تومان در ماه (پرداخت ریالی) در دسترس است.

جمع‌بندی

ساخت بازی دیگر نیاز به سال‌ها یادگیری کد ندارد. با ابزارهای بدون کد می‌توانید سریع‌تر شروع کنید، و با ساخت بازی با هوش مصنوعی حتی می‌توانید بازی خود را فقط با توضیح فارسی بسازید، تست کنید و در چند ثانیه با دیگران به اشتراک بگذارید. اگر آماده‌اید اولین بازی خودتان را بسازید، همین حالا از صفحه‌ی اصلی دفورا شروع کنید.